اهداف همگرایی متقابل لهستان و آمریکا

به گزارش وبلاگ 20 بکس، خبرنگاران، گروه بین الملل - عبدالحمید بیاتی: لهستان کشوری که دست کم از دوره ریاست جمهوری بوش پسر در آمریکا برای واشنگتن اهمیت پیدا کرد و بدنبال اعلام خواسته آمریکا برای استقرار موشک در این کشور اروپای شرقی سبب شکل گیری تنش های جدیدی میان ایالات متحده و روسیه شد، همچنان جایگاهی ویژه برای سیاست گذاران آمریکایی دارد.

اهداف همگرایی متقابل لهستان و آمریکا

در کنار همه عوامل دخیل در پفراینده نزدیک شدن لهستان به آمریکا، موضوع ساخت پایگاه برای نظامیان امریکایی در لهستان و استقرار نظامیان و ادوات جنگی ایالات متحده در نزدیکی مرزهای روسیه که اخیراً رنگ و بوی جدی به خود گرفته اهمیت لهستان را در استراتژی های جدید آمریکا پررنگ تر نموده است.

واشنگتن و ورشو از پاییز سال 2018 تا به امروز در حال مصاحبه و رایزنی پیرامون افزایش حضور نظامی آمریکا در خاک لهستان هستند. این در حالی است که طبق منابع مطلع برآورد می گردد هم اکنون حدود 4500 تا 5000 نیروی نظامی آمریکا در خاک لهستان مستقر هستند.

وال استریت ژورنال در گزارش اخیر خود نوشته که واشنگتن در حال آنالیز طرح خروج 9500 نیروی نظامی آمریکا از خاک آلمان است؛ کشوری که تا به امروز میزبان 35 000 نظامی آمریکایی بوده است.

در مقابل، دیمیتری پسکوف سخنگوی کاخ کرملین- مقر ریاست جمهوری روسیه- در بیانیه ای خاطرنشان کرد چنانچه کشور لهستان خاک خود را برای زیرساخت نظامی در اختیار ناتو قرار دهد، این کشور اروپایی تهدیدی احتمالی علیه روسیه به شمار خواهد رفت.

به تازگی اهمیت لهستان برای آمریکا بیشتر از کشورهای اروپایی شده و در حالی که ترامپ اعلام نموده که بخشی از نیروهای نظامی خود را از آلمان خارج می نماید، اما روسیه نگران است خروج این نیروها از آلمان به استقرار آن ها در لهستان منجر گردد.

در همین ارتباط نیز ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه از گسترش حضور نظامی آمریکا در لهستان پس از خروج نیروهای آمریکایی از آلمان انتقاد نموده است.

از سوی دیگر، همزمان دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ ریاست جمهوری روسیه کرملین در مصاحبهیی تلویزیونی خاطرنشان کرد که لهستان به تنهایی تهدیدی علیه امنیت ملی مسکو نیست، ولی این شرایط تا زمانی است که لهستان زمینه استقرار نیروهای بیشتر ناتو و نظامیان آمریکایی را فراهم نکند.

اعلام نگرانی روسیه از تحرکات احتمالی آمریکا در لهستان در حالی است که پیش از این رسانه های لهستانی گزارش داده بودند مذاکرات برای ملاقات احتمالی آندژی دودا رئیس جمهور این کشور با دونالد ترامپ در آینده نزدیک در حال اجرا است، زیرا ورشو به دنبال تقویت حضور ارتش آمریکا در این کشور اروپای شرقی است.

الف- دلایل اهمیت لهستان برای آمریکا

لهستان در سال های اخیر کمتر دچار تحولات سیاسی منجر به تغییر دولت ها بوده و بر خلاف ایتالیا از ثبات مالی مناسب و حتی رشد مالی برخوردار بوده است. بر اساس آمارهای رسمی، لهستان ششمین اقتصاد عظیم اروپا محسوب می گردد و در اروپای شرقی نیز عظیمترین بازار سرمایه (بورس) متعلق به این کشور است.

از سوی دیگر موقعیت جغرافیایی این کشور و همچنین هم مرز بودن آن با روسیه موجب شده تا همیشه به عنوان نقطه استراتژیک مطرح باشد.

یکی از سیاست های دونالد ترامپ در کاخ سفید، ضعیف کردن پیمان ها و ائتلاف های بین المللی از جمله ناتو و اتحادیه اروپا بوده است. به همین دلیل شاهد بوده ایم که در مواردی همچون برجام که محل اختلاف اتحادیه اروپا و آمریکا بوده، لهستان همیشه جانب آمریکا را گرفته و حتی در مورد برگزاری کنفرانس شکست خورده ورشو درباره ایران نیز با اینکه اتحادیه اروپا با این نشست مخالف بود اما لهستان اقدام به برگزاری آن کرد.

بر همین اساس نزدیک شدن به لهستان و پر رنگ کردن بحث خروج نظامیان امریکایی از آلمان و استقرار آنها در لهستان نیز در راستای دامن زدن بر اختلافات موجود در اروپا و عمیق تر کردن شکاف میان بلوک شرق و غرب آن است.

لهستان کشوری نسبتاً مهم در اتحادیه اروپا است که با شمار دیگری از کشورهای اروپای شرقی مناسبات تنگاتنگی با ایالات متحده دارند. نپیوستن دست کم هشت کشور از کشورهای اروپای شرقی به آلمان و فرانسه در مخالفت با جنگ آمریکا علیه عراق در سال 2003 و همراهی و همکاری بعضاً تنگاتنگ آنها در این جنگ از نمودهای برجسته شکاف میان شرق و غرب اروپا در رویکرد آنان در برابر آمریکا به شمار آمد.

در کنار این موارد، رهبران لهستان توسط اتحادیه اروپا زیر فشار قرار دارند تا معیارهای اصولی اتحادیه اروپا مبنی بر استقلال قوه قضائیه و آزادی رسانه ها را رعایت کنند. گرایش های سیاسی دولت این کشور در بعضی زمینه ها مثل مهاجرت و بیگانه هراسی به شدت به گرایش های راست گرایانه و شوونیستی دونالد ترامپ نزدیک است.

ضمن این که لهستان خود را تا اندازه ای وامدار آمریکا هم می داند. پیشنهاد دو میلیارد دلاری آمریکا برای ساخت یک پایگاه نظامی در لهستان و خرید نزدیک به 5 میلیارد دلار سامانه دفاع موشکی پاتریوت از آمریکا و رؤیای جایگزینی واردات گاز طبیعی مایع از آمریکا به جای خرید گاز از روسیه در سال 2022، به همراه نزدیکی فکری رهبران لهستان با دونالد ترامپ، این کشور را به یک نقطه پرش خوب برای راهبرد آمریکا تبدیل نموده است.

تشدید نگاه منفی اروپای شرقی به روسیه

کشورهای اروپای شرقی از دیر باز نگاهی منفی به روسیه داشته اند. برای مثال به دلیل پیشینه تاریخی، در میان دولتمردان و مردم لهستان حس ترس و عدم اطمینان نسبت به روسیه رایج است. این ترس پس از تحولات اوکراین در سال 2014، دوچندان شد.

علاوه بر آن، گسترش اتحادیه اروپا به شرق بیش از همه موجب نگرانی روسیه شده است. در پی فروپاشی نظام کمونیستی در ابتدای دهه 1990 غرب نفوذ قابل ملاحظه ای در کشورهای شرق اروپا پیدا کرد و روس ها عملاً این حوزه جغرافیایی را به آمریکا و اتحادیه اروپا واگذار کردند اما با قدرت دریافت ولادیمیر پوتین در روسیه آنها می کوشند حوزه های از دست رفته را یا پس بگیرند و یا در آن نفوذ کنند.

ورشو همراه با بعضی دیگر از کشورهای اروپای شرقی و مرکزی بدبینی سابقه داری نسبت به همسایه عظیم شرقی خود (روسیه) دارند و با این کشور در چالش و تعارضند. ارزیابی های این کشورها از تهدیدات روسیه لزوماً با ارزیابی کشورهای عظیم اتحادیه اروپا، مانند آلمان و ایتالیا و فرانسه یکسان نیست و لذا به اراده و امکانات نظامی و امنیتی اتحادیه برای دفاع از خود در برابر تهدیدات همسایه شرقی زیاد مطمئن نیستند و طبیعی است که مناسبات بهتر و کمتر مناقشه انگیز این کشورها با روسیه را به ضرر منافع و مصالح خود ارزیابی می کنند.

کم اهمیت کردن خط لوله نورد استریم 2

یکی از مواردی که در مورد مناسبات لهستان و آمریکا مطرح می گردد موضوع انرژی است. در این میان یکی از اهداف حزب محافظه کار و ملی گرای حاکم لهستان کاستن از هر نوع وابستگی به روسیه به ویژه در زمینه انرژی است. به همین دلیل لهستان اعلام نموده که قرارداد گازی خود با شرکت گازپروم روسیه را پس از اتمام آن در سال 2022 تمدید نخواهد کرد و از هم اکنون شروع به جایگزین کردن آن با واردات گاز طبیعی مایع (ال ان جی) از کشورهای دیگر به خصوص آمریکا نموده است.

شرکت نفت و گاز لهستان PGNiG در سال گذشته خاطرنشان کرد که برای واردات ال ان جی از سال 2022 با یک شرکت آمریکایی قراردادی 20 ساله عقد نموده است. این اولین قرارداد اینچنینی در اروپای میانی و شرقی است.

در سال گذشته نیز ترامپ در نطق خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد با انتقاد از برلین گفت که آلمان باید لهستان را در زمینه خودکفایی انرژی سرلوحه خود قرار دهد. همچنین درحالیکه روسیه و آمریکا در اروپا بر سر فروش گاز رقابت می کنند، مشتری مشتاقی چون لهستان مسلماً مورد توجه ترامپ قرار خواهد گرفت.

یکی دیگر از دلایل نزدیکی لهستان و آمریکا موضع سرسخت و انتقادی هر دو کشور نسبت به ساخت نورد استریم 2 - خط لوله انتقال گاز طبیعی از روسیه به آلمان - است.

آمریکا تهدید نموده که شرکت های اروپایی دخیل در ساخت این لوله را تحریم می نماید. نورد استریم 2 مهمترین اختلاف سیاسی لهستان با آلمان است.

ترامپ نیز در راستای سیاست خود برای تشدید اختلافات در اروپا، یک بار حتی تا آنجا پیش رفت که آلمان را اسیر روسیه خواند.

محدود کردن روسیه به مسائل منطقه ای

در کنار این مسائل اما آمریکا یک هدف مهم دیگر را نیز دنبال می نماید و آن سرگرم کردن روسیه با موضوعات منطقه ای است تا شاید بتواند حضور مسکو در معادلات بین المللی را کاهش دهد.

این موضوع جزو استراتژی های بلند مدت آمریکاست که البته در بعضی موارد اروپا نیز با آن همراهی می نماید. پر رنگ شدن مسائلی همچون تحولات اوکراین و دفاع تمام قد آمریکا و اروپا از کی یف در برابر مسکو به خوبی بیانگر این مطلب است.

اکنون نیز با استقرار نیروها و ادوات نظامی آمریکا در نزدیکی مرزهای روسیه بدون شک بخشی از توان و توجه مسکو متوجه این امر خواهد شد و آمریکا امیدوار است که با این فرایند بتواند حضور روسیه در معادلات بین المللی بویژه مسائل آمریکای لاتین را که زمانی حیاط خلوت واشنگتن محسوب می شد کم کند.

دلایل اهمیت آمریکا برای لهستان

در کنار اهمیتی که لهستان برای آمریکا دارد، نزدیک شدن به واشنگتن مزایایی نیز برای ورشو دارد. از تقویت موضع در برابر همسایگان غربی گرفته تا نوسازی زرادخانه نظامی و یافتن متحدی قوی در برابر تهدیدهای احتمالی روسیه از جمله دلایل اهمیت آمریکا برای لهستان است.

حل مشکل مسافرت به آمریکا

لهستان جزو معدود کشورهای اتحادیه اروپاست که شهفرایندانش هنوز برای سفر به آمریکا احتیاج به ویزا دارند. با توجه به اینکه عظیمترین جمعیت لهستانی تبار در آمریکا، و عمدتاً در شیکاگو، زندگی می کنند، برطرف این مشکل یکی از اولویت های سیاستمداران لهستان است. در ملاقات اخیر ترامپ و دودا رئیس جمهور لهستان، رئیس جمهوری آمریکا قول برداشتن احتیاج به ویزا برای لهستانی ها را داد اما تا این لحظه این وعده عملی نشده است.

انرژی

در کنار مواردی که در مورد نورد استریم 2 اشاره شد باید به این نکته اشاره نمود که قرار است که لهستان به ترمینال اصلی توزیع گاز آمریکا در اروپا بدل شده و حضور روسیه در این بازار را کم اثر کند.

مناقشه ای که اخیراً در اتحادیه اروپا با حمایت آمریکا و حضور پررنگ لهستان برای اعمال فشار بر آلمان جهت متوقف سازی یک خط لوله گاز جدید از روسیه درگرفت با این اهداف و برنامه های لهستان پیوند محکمی دارد.

لهستان با گسترش شتابان ترمینال های گازی خود در کناره دریای شرق در صدد واردات گاز مایع از آمریکا و قطر و نیز ایجاد یک خط لوله از نروژ و در نهایت تبدیل شدن به هاب گازی عظیم در اروپاست.

نوسازی زرادخانه ها

دو سوم از تجهیزات نظامی لهستان متعلق به زمان جنگ سرد است و از همین رو ورشو برای به روز کردن توان نظامی خود چشم به آمریکا دارد.

در بهار سال گذشته، لهستان عظیمترین قرارداد تسلیحاتی تاریخ خود را با شرکت ریتیون، یکی از عظیمترین فراوریکنندگان تجهیزات نظامی آمریکا منعقد کرد. این قرارداد 4.7 میلیارد دلاری جهت خرید دو سامانه دفاعی موشکی پاتریوت است که در سال 2022 تحویل این کشور داده خواهد شد.

ترامپ بارها کشورهای عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، به ویژه آلمان را به باد انتقاد گرفته که باید حداقل 2 درصد فراوری ناخالص داخلی خود را صرف هزینه های نظامی بکنند. لهستان نه تنها به این تعهد خود عمل نموده بلکه این هزینه را برای خرید سلاح از آمریکا پرداخت می نماید.

زمانی آلمان غربی محور دفاع ضد شوروی ناتو و میزبان صدها هزار تن از نیروهای آمریکایی و متفقین بود. امروز این نقش توسط لهستان، یکی از مصمم ترین اعضای ائتلاف، به طور فزاینده ای بر عهده گرفته شده است. لهستان یکی از شش کشوری است که هدف ناتو در صرف دو درصد از فراوری ناخالص داخلی برای امور دفاعی خود را محقق نموده است و از نیروهای آمریکایی که به اروپا بازگشتند، استقبال نموده و یک برنامه جدی و پایدار از نوسازی ارتش را در پیش گرفته است.

به مرور زمان، طرح این است که زیرساختی برای حمایت از استقرار گردشی نیروها، علاوه بر دیگر تجهیزات رزمی، شامل نیروهای هوانوردی و آتشبار دوربرد ایجاد گردد. لهستان بیش از یک میزبان برای نیروهای آمریکایی است. این کشور به هزینه میلیاردها دلار برای ایجاد زیرساختی که از استقرارهای مازاد آمریکا دفاع کند، متعهد است.

لهستان یکی از مهمترین خریداران تجهیزات نظامی آمریکاست. ورشو در نظر دارد هشت سامانه دفاعی پاتریوت خریداری کند. از زمان سرانجام جنگ سرد، نیروی هوایی لهستان عمدتاً از پلتفورم دوره شوروی به هواپیماهای ساخت آمریکا تغییر یافته است که این فرایند را با تهیه 48 جنگنده اف -16 شروع کرد.

داشتن یک متحد قوی در برابر روسیه

مناسبات نظامی و تسلیحاتی لهستان هم اکنون هم با آمریکا نسبتاً چشمگیر و تنگاتنگ است. همانطور که اشاره سال گذشته میان دو کشور قراردادی به مبلغ 7 / 4 میلیارد دلار برای تحویل سیستم دفاع ضد موشکی پاتریوت به لهستان امضا شد، و روز اول کنفرانس جاری در ورشو هم قرار است قراردادی دیگر برای خرید سکوهای متحرک پرتاب موشک از آمریکا به امضا برسد.

ورشو انتظار دارد که به پاس همراهی با واشنگتن، آمریکا صرفاً به مانورهای مشترک نظامی با لهستان اکتفا نکند و حضور مستمر شماری از نظامیان خود در خاک این کشور را تصویب کند. رئیس جمهوری لهستان، آندژی دودا، در شهریور گذشته، در خلال سفر به آمریکا حتی برای خوشامد رئیس جمهوری آمریکا و تشویق او به موافقت با استقرار دائمی نیرو در لهستان، نامی هم برای پایگاهی که این سربازان احتمالاً در آن مستقر خواهند شد، پیشنهاد کرد: پایگاه ترامپ.

موضع روسیه

اما در کنار این موارد نباید موضع روسیه را در مورد مناسبات آمریکا و لهستان نادیده گرفت. استقرار نیرو و تسلیحات در نزدیکی مرزهای روسیه بدون شک واکنش متقابل مسکو را در پی خواهد داشت و حتی ممکن است روس ها را ترغیب به تقویت حضور نظامی در آمریکای لاتین کند.

در همین رابطه الکساندر گروشکو معاون وزیر خارجه روسیه روز پنج شنبه گذشته در اظهارنظری پیرامون طرح های آمریکا برای انتقال نیروهای نظامی خود از آلمان به لهستان، گفت که مقامات ورشو باید به هزینه های کسب صندلی یک کشور خط مقدم [در مقابله با روسیه] از جمله پیامدهای این صندلی برای امنیت لهستان مطلع باشند.

گروشکو در مصاحبه با خبرگزاری تاس گفت: اگر ورشو خواستار آن است که با استقرار دائم نیروهای خارجی در خاک لهستان دانسته خود را در صندلی یک کشور خط مقدم قرار دهد، ظاهراً این کشور به تمام هزینه های این اقدام از جمله پیامدهای آن برای امنیت خود مطلع است.

در حالیکه روس ها و آمریکایی ها در مواردی همچون فعالیت های فضایی، حضور در قطب، خاورمیانه، تسلیحات متعارف و نامتعارف، ایران و … با یکدیگر اختلاف و تنش دارند بدون شک اضافه شدن پفراینده لهستان به این موارد موجب پیچیده تر شدن مناسبات کرملین و کاخ سفید می گردد که البته این شرایط تبعاتی را نیز برای ورشو بدنبال خواهد داشت.

منبع: خبرگزاری مهر

به "اهداف همگرایی متقابل لهستان و آمریکا" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "اهداف همگرایی متقابل لهستان و آمریکا"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید